Pawarta Basa Jawa

A. Pangertosan Pawarta Basa Jawa

Pawarta yaiku cathetan kadadeyan utawa prastawa ingkang diwedharaken ing sajroning tulisan ing media cetak, utawa laporan ing media elektronik. Kadadean utawa prastawa ingkang diwedharaken awujud kadadeyan saben wektu sing ana ing ndonya iki, umpamane: lindhu (gempa bumi), perang, rudapeksa (pemerkosaan), banjir, lan liya-liyane.

      B. Jinis Pawarta

1.Pawarta Dadakan

Pawarta dadakan yaiku pawarta kang wektu lan panggonan kadadeyane ora kena dipesthekake. Tuladha: kacilakan montor mabur, banjir, kebakaran, lan liya-liyane.

2. Pawarta Ndinan

Pawarta ndinan yaiku pawarta kang wektu lan panggonan kadadeyane wis dimangerteni sadurunge. Tuladha: kagiyatan MOS, kunjungan presiden ing Batang, lan liya-liyane.

3. Pawarta Crita

Pawarta crita yaiku pawarta kang ora dibatesi dening wektu lan panggonan, nggambarake objek kang nengsemake/human interest. Pawarta iki diwedharake mung kanggo hiburan utawa selingan. Tuladha: crita objek wisata, crita bab kesenengan/hobby, lan liya-liyane.

C. Titikanipun pawarta ingkang sae, inggih menika:
1. Ngginakaken basa ingkang gampang dimangeteni
2. Kedah ngemot 6 perangan, yaiku what, who, why, when, where, lan how.

-       What ‘menapa’ : apa kang kedadean?

-       Who ‘sinten’  : sinten ingkang kalebet ing kadadean menika ?

-       Why ‘kenging menapa’ : kenging menapa saged kadadosan?

-       When ‘kapan’: kapan prastawa menika kadadosan ?

-       Where ‘wonten ing pundi’ : wonten ing pundi prastawa menika?

-       How ‘kados pundi’ : kados pundi prastawa menika saged kadadosan ?

3. Boten mojokake utawa mihak salah sijine golongan utawa pawongan.
4. Dipunserat kanthi bener lan menapa wontenipun.
5. Enggal (anyar)

D. Struktur Berita

1. Salam pambuka

Sugeng pepanggihan kaliyan kula .............. ing pawartos basa Jawi Ngayogyakarta. Wekdal menika pawartos basa Jawi badhé mbabar warta ingkang dumados wonten ing wewengkon Ngayogyakarta sakiwa tengenipun. Kasuwun tetepa nyawiji ing pawartos basa Jawi dalu menika

2.  Pambuka

3. Isining Pawarta

4. Panutup

5. Salam panutup

 E. Teknik Maos Pawarta

      Kangge nggampilaken pamaos pawarta mliginipun lumantar medhiya radhio utawi visual  (televisi), mila kedah nggatosaken cara-caranipun ingkang trep. Ing ngandhap menika wonten cara-cara maos pawarta basa Jawa ingkang sae.

1. Cara maos pawarta lumantar medhiya audio (radhio)

a.mesem kangge bikak siyaran pawarta kanthi salam utawi nyapa pamiyarsa. Tuladhanipun sugeng siyang para pamiyarsa, sugeng dalu.

b. visualisasi, inggih menika mbayangaken nalika siyaran menika namung piyambakan, utawi wonten kancanipun. Bab menika kangge nuwuhaken rasa kendhel, lan swantenipun sora (sero).

c. maos pawarta ngginakaken swanten diafragma 

d. anggenipun maos pawarta kedah cetha (artikulasi), stressing, intonasi

e. patrapipun jumbuh kaliyan isi pawarta lan gaya siyaran.

2. Cara maos pawarta lumantar medhiya visual (televisi)

a.  Dipunwaos rumiyin, dipunpanani utawi mangertosi menapa isinipun.

b.  Sign-posting , ngginakaken tandha unjal napas  ( / ) kangge jeda koma, (//) jeda titik

c. Nyebataken ukara mawi katrangan

d. Dash, ngginakaken tandha garis pisah/strip (--) saderengipun nama, istilah wigati, utawi

   kasunyatan ingkang dipunmaksud (stressing)

 e. Nadanipun netral

F. Tuladha Teks Berita

Teks Pawarta  Media Cetak

Puluhan Sawah saha Atusan Griya Kebanjiran, Warga Gagal Panen!

  Setu 21 Desember 2013, puluhan hektar sabin saha atusan griya ing Desa Poncosari, Kecamatan, Srandakan, Bantul Yogyakarta, kebanjiran. Para warga sami kuwatir tetanenipun boten saged kasil, amerga banjir menika sampun ngrusakaken tetanenipun para petani. Pantun ingkang sejatosipun saweg badhe dipunpanen malah klelep banjir.

        Darwis (22 th) ngandharaken bilih banjir menika dipunjalaraken jawah deres ing tigang dinten pungkasan menika. Deresing jawah menika ndamel lepen boten saged nadhahi deresipun toya merga deresipun jawah menika. Toya lepen menika banjur bleber wonten ing tetanen pantun ing sabin. Boten wonten sabin ingkang slamet, sedaya sami kebanjiran. 

            Boten namung sabin kemawon ing kalelep banjir, atusan griya warga igg Dhusun Kuwaru, Desa Poncosari ngantos boten wonten ingkang boten kebanjiran.Toyanipun ngantos sampun mlebet ing griyanipun para warga. Sanajan mekaten para warga boten sami ngungsi, taksih wonten ing griyanipun piyambak-piyambak. Merga banjir menika ugi ngganggu akses mergi nuju wisata ing Pante Kuwaru, jalaran banjir ngantos 60 centimeter. Mobil saha montor boten saged liwat mergi menika. Para wisatawan kedah mubeng saking wetan utawi kilen supados saged ing pante Kuwaru.  Darwis ngandharaken menawi jawah tambah deres malih, banjir saged nyebar ing desa sakiwa tengenipun dhusun Kuwaru.

HMPS PPKn UAD Mengeti Dinten Kesaktian Pancasila

Selasa, 1 Oktober 2013 HMPS (Himpunan Mahasiswa Program Studi) PPKn UAD Ngayogyakarta ngawontenaken acara mbagekaken stiker lan gantungan kunci kangge para masyarakat, mliginipun ingkang sami ginaaken sepeda lan mobil ing Jalan Malioboro. Acara kasebat dipunadani minangka wujud mahasiswa menggeti dinten kesaktian pancasila. Miturut Dodi (Pangarsa Panitya) ngandharaken bilih acara mbagekaken stiker lan gantungan kunci menika minangka tanda utawi wujud mahasiswa mliginipun HMPS PPKn UAD, menggeti dinten kesaktian Pancasila, ananging ingkang langkung utama kangge ngemutaken dhateng masyarakat pengetan dinten kasaktian pancasila. Kita ugi nglebetaken ukara ing stiker “Dengan hari kesaktian Pancasila kita teguhkan karakter bangsa kita”, ngemot pangajab stiker menika sasanesipun ngemutaken pengetan dinten kasektian pancasila ugi suka cara kadospundi mengeti ingkang mbangun lan leres.

            Acara ingkang dipunadani kaliyan HMPS PPKn wiwit saking tabuh 13.00 ngantos 15.00 WIB. Cara para panitya anggenipun mbagekaken stiker lan gantungan kunci kasebat nalika lampu lalu lintas abrit lajeng dipunbagekaken. Sejatosipun proker HMPS PPKn kados menika asring dipunwontenaken saben taun lan samenika sampun kalampahan kaping gangsal, ingkang sasampunipun dipunwontenaken ing Kampus UAD II, Kampus UAD I, Museum Pahlawan, Tugu Yogyakarta lajeng ing kawasan Jalan Malioboro samenika. Program kagiyatan menika dipundukung sanget kaliyan Pangarsa Prodi PPKn satemah saben wonten acara bab nasionalisme dipunsengkuyung dana

Teks Pawarta 2. Media Audio-Visual (TV)

Komunitas Otomotif Sarana Mbiwara Wisata NGayogyakarta

Kanthi kathahipun komunitas otomotif ingkang nanjakaken papan-papan wisata ing Ngayogyakarta kangge papan mlempak utawi pepanggihan, ngiras menika minangka sarana biwara papan wisata kasebut.

Museum merapi ingkang dumunung ing Kaliurang inggih salahsatunggaling papan wisata ingkang asring dados jujugan wisatawan. Kejawi minangka sarana kangge pasinaon gayut kaliyan redi Merapi, plataran museum menika ugi asring dipuntanjaaken dening komunitas otomotif kangge papan mlempak lan pepanggihan. Salahsatunggalipun inggih menika komunitas Zebrakarta, ingkang warganipun saking saintening Indonesia. Krida kados mekaten kanthi boten sengaja ugi ngiras mbiwarakaken papan wisata ing Ngayogyakarta. Robert Pramono (ketua komuitas) ngandhraaken,”setelah acara dari sini kita kopdar ini dirancang tidak hanya sampai sore. Seperti biasanya tetapi siang hari, dengan pertimbangan, setelah kopdar rekan-rekan bisa berwisata di Kaliurang, bisa menikmati wisata yang ada. Jadi ini benar-benar ini adalah memasarkan wisata Yogyakarta.”

Susi minangka warga komunitas mratelakaken, “jadi kita kalo misalkan ada kom seperti ini ada kesusahan dijalan apapun kan kita jadi minta tolong kan gampang ya. Om ini ada gini nih,kan gampang ya.” “Sebenarnya nyari temen aja Mas, nyari temen yang mobilnya sama otomatis kalo kita kendala apa-apa di mesin bisa tanya ke yang lain, miturut Dafi.”

Kaendahan papan ing sakiwa tengen kaliurang pancen dados daya tarik mirunggan, hawa ingkang seger saha papan ingkang nengsemaken dados pawadan papan wisata menika pinilih kangge sarana kangge mlempak pepanggihan. Saking krida kados mekaten, warga komunitas asring sami tukar wawasan babagan papan wisata sanes ingkang saged kangge papan mlempak pepanggihan. Ngiras nyaketaken sesambetan antawisipun anggota komunitas. Saya kathahipun komunitas otomotif samangke dados kalodhangan kangge sarana biwara wisata ing Nayogyakarta.

Heri Susanto Jogyatv.

Para pamiyarsa, ngaturaken wilujeng ing dalu menika. Pinanggih malih kaliyan kula, Farah Nadia Karima  ing pawarta basa Jawi ing dalu punika. Pawarta kagiyaraken lumantar Radhio Emo Lumpat Programa 4 Boyolali.

Kapal patroli duweke kantor Bea Cukai Belawan, Medan kanthi nomer lambung BC-15001 njeblug ing pesisir Labu,Deli Serdang, Jemuah (15/7) bengi. 7 saka 9 petugas sing lagi ngayahi jejibahan patroli tiwas padha sakala.

Sawantara jam candhake, nalika salah sijine anak buwah kapal nedya nguripake genset kanggo mbacutake patroli, ujug-ujug kapal kasebut njeblug banjur kerem menyang dhasaring segara. Direktur Jendral Bea Cukai, Agung Kuswandono masthekake, njebluge kapal patroli mau murni merga kacilakan wektu gensete arep diuripake. Agung nambahake, para petugas sing dadi korban kuwi pinuju nindakake patroli rutin kanggo ngawekani penyelundupan barang liwat jalur segara.

Para pamiyarsa, mekaten pawarta basa Jawi ingkang saged katuraken ing dalu punika, mugi wilujeng ingkang sami pinanggih. Nuwun

(Panjebar Semangat Edisi 31 tanggal 30 Juli 2011)

Teks Pawarta 4. Media Audio (Radio

Para Pamirsa,sutresna budaya.

Wonten cariyos nalika Harya Penangsang kanthi ngasta keris nama keris Kyai Setan Kober mengsah Danang Sutawijaya kanthi Tombak Kyai Plered.Padharan Harya Penangsang kenging Tombak Kyai Plered saengga ususipun mbrodhol medal saking padharanipun.Lajeng Harya Penangsang ngalungaken ususipun ing pendhok kerisipun,nanging ketiwasan amargi mboten saged ngendhaleni raos muntab,kepingin males tumindakipun Sutawijaya,saengga Harya Penangsang kesupen ndudut kerisipun kesupen menawi kalawau sampun dipunkalungi usus.Harya Penangsang gugur dening pusakanipun piyambak,amargi ususipun pedhot kepronggol kerisipun.Cariyos punika andadosaken pepiling bilih tiyang punika kedah sareh,ening,waspada,mboten grusa-grusu.Saengga sesekaran inggih punika kembang kolong keris nglambangaken ususipun Harya Penangsang,wonten malih pemanggih bilih tiyang kedah ngatos-atos supados mboten cilaka kados Harya Penangsang.

Para Pamirsa,

Sinartan purnaning waosan teks pawartos basa Jawi mugia tetep manunggal wonten ing Radio Teladan FM.10 kanthi sesarengan mirengaken acara salajengipun inggih menika ”Giyaran Kethoprak Mataram.”Sugeng midhangetaken sarta nuwun